Η σημασία της Κρήτης και η λογική της απόφασης του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών

Η Κρήτη
και συγκεκριμένα τα Χανιά, ήταν μία τοποθεσία που πιθανολογούταν ότι θα μπορούσε να συναντηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου συνοδευόμενος από τον Νίκο Δένδια όπως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δει τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών στην Άγκυρα. Όπως έγινε γνωστό από το πρόγραμμα της επίσκεψης του Τούρκου υπουργού στην Ελλάδα, ο τελευταίος απέφυγε την Κρήτη.

Τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί συνάντηση Μητσοτάκη-Τσαβούσογλου, είχε θέσει ο ίδιος ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέροντας με νόημα: «Εφόσον τα προγράμματά μας συμπέσουν, αν έρθει, έχω όλη την καλή διάθεση να συναντηθώ μαζί του όπως ο Ταγίπ Ερντογάν είδε τον Νίκο Δένδια. Εγώ θα είμαι στα Χανιά το Σάββατο για άλλον λόγο».

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών απέφυγε την επίσκεψη στην Κρήτη, γνωρίζοντας τα προβλήματα τα οποία θα αντιμετώπιζε, προωθώντας παράλληλα μία επίσκεψη στη Θράκη, η οποία, αν και ιδιωτική, θα του δώσει την ευκαιρία να επαναλάβει τα περί «τουρκικής μεινότητας».

Ο ίδιος άλλωστε είχε αναφερθεί αόριστα σε επίσκεψή του στην Ελλάδα, αποφεύγοντας να συγκεκριμενοποιήσει το πού θα πάει, μέχρι την οριστικοποίηση του προγράμματος.

Η σημασία της Κρήτης για Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο

Το νησί της Κρήτης έχει ευρύτερη σημασία όχι μόνο για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά γενικότερα για τις ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο.

Η πάγια θέση της Τουρκίας, όπως εκφράζεται σε όλα τα επίπεδα, είναι ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ, με αποτέλεσμα νησιά της Μεσογείου, όπως η Κορσική, η Κύπρος και το μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας , η Κρήτη, να μην έχουν ΑΟΖ. Η «λογική» αυτή αποτυπώθηκε στο παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, το οποίο αγνοεί την ύπαρξη της Κρήτης.

tourkolivyko-symfono
Το σημείο επικάλυψης της ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου με το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο.

Στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης, η μερικώς οριοθετημένη ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, επικαλύπτει το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο. Το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο δεν αναγνωρίζει η Τουρκία, η οποία επιθυμεί διαφορετική διευθέτηση των υφιστάμενων διαφορών, βρίσκεται σε συμφωνία με την πρακτική που ακολουθεί η Ελλάδα.

Τα Χανιά και συγκεκριμένα η ναυτική βάση της Σούδας, αποτελούν ένα σημείο στρατηγικού ενδιαφέροντος για την Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την αμερικανική βάση της Σούδας. Η βάση έχει αναβαθμιστεί σε κεντρικό σημείο για τις ΗΠΑ, με το USS Hershel “Woody” Williams, το οποίο λειτουργεί ως πλωτή ναυτική πλατφόρμα, να ελλιμενίζεται εκεί, ενώ τις επόμενες μέρες θα δέσουν στη Σούδα, το ελικοπτεροφόρο πλοίο αμφίβιων επιθέσεων USS Iwo Jima, με τα πλοία USS Carter Hall και USS San Antonio, τα οποία το συνοδεύουν.

Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου απέφυγε να επισκεφθεί ένα νησί το οποίο έχει κεντρικό ρόλο στην παρουσία των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, τη στιγμή που οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας βρίσκονται σε πολύ κακό σημείο και ένα νησί που αποτελεί σημαντικό επιχείρημα της ελληνικής φαρέτρας απέναντι στους τουρκικούς ισχυρισμούς για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχε επισκεφθεί την Κρήτη τον Αύγουστο του 2016, συνοδευόμενος από τον Νίκο Κοτζιά αλλά έκτοτε έχουν συμβεί πολλά.